Cities@Heart – przeciwdziałanie chorobom serca i nierównościom zdrowotnym w miastach Europy

Choroby układu sercowo-naczyniowego pozostają główną przyczyną zgonów na świecie, odpowiadając za ponad 20 milionów zgonów rocznie. Koszty związane z chorobami sercowo-naczyniowymi w Unii Europejskiej przewyższają roczny budżet całej UE.

Około trzy czwarte populacji Europy mieszka w obszarach miejskich, gdzie ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych jest zwiększone przez takie czynniki, jak ubóstwo, ograniczony dostęp do opieki zdrowotnej oraz niekorzystne uwarunkowania stylu życia. Choć istnieje wiele skutecznych interwencji w zakresie prewencji i leczenia chorób serca, ich niewystarczające wdrażanie sprawia, że często nie docierają one do osób, które odniosłyby z nich największe korzyści. Zjawisko to jest szczególnie widoczne w niedostatecznie obsługiwanych populacjach miejskich, w tym wśród osób żyjących w ubóstwie, wybranych grup etnicznych, osób z niepełnosprawnościami oraz kobiet.

Projekt Cities@Heart został zaprojektowany z myślą o odpowiedzi na te złożone wyzwania poprzez zintegrowane, całościowe podejście na poziomie miasta. Kluczowym elementem projektu jest zmiana polityki zdrowotnej poprzez współtworzenie interwencji razem ze społecznościami lokalnymi i ich liderami. Cities@Heart jest paneuropejskim konsorcjum obejmującym 34 partnerów międzynarodowych i funkcjonuje jako partnerstwo publiczno-prywatne, kierowane przez University Medical Center Utrecht (Holandia), University of Birmingham (Wielka Brytania) oraz Novartis (Szwajcaria).

Od stycznia 2026 roku, dzięki finansowaniu z programu European Union Innovative Health Initiative, konsorcjum Cities@Heart będzie projektować, pilotażowo wdrażać oraz oceniać zestaw strategii miejskich ukierunkowanych na poprawę zdrowia sercowo-naczyniowego całej populacji. Ambicją projektu jest zarówno zmniejszenie obciążenia, jakie choroby układu krążenia nakładają na środowiska miejskie, jak i ograniczenie narastających nierówności zdrowotnych.

Inicjatywa, kierowana przez profesora Dipaka Kotecha, profesora kardiologii w Birmingham oraz honorowego profesora w Utrechcie, wykorzysta istniejącą infrastrukturę siedmiu samorządów miejskich w Europie. W ramach projektu planowane jest wdrażanie nowych technologii zdrowotnych oraz innowacji dostarczanych przez partnerów przemysłowych, co ma umożliwić skuteczniejsze przeciwdziałanie chorobom sercowo-naczyniowym w miastach.

Strategie Cities@Heart będą koncentrować się na kluczowych czynnikach ryzyka, takich jak otyłość, nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia oraz cukrzyca, które napędzają rozwój najczęstszych chorób sercowo-naczyniowych, w tym zawałów serca, udarów mózgu, niewydolności serca, migotania przedsionków oraz otępienia naczyniowego. Schorzenia te w sposób nieproporcjonalny dotykają społeczności defaworyzowane w miastach, prowadząc do możliwych do uniknięcia zgonów.

Profesor Dipak Kotecha, globalny dyrektor projektu Cities@Heart, podkreśla:
„Dokonano ogromnych postępów w leczeniu chorób serca i układu krążenia, jednak nadal pozostają one główną przyczyną zgonów na świecie. Cities@Heart koncentruje się na kluczowym czynniku złych wyników leczenia – nierównościach w zdrowiu i dostępie do opieki zdrowotnej, które dotykają wiele społeczności miejskich. Wspólnie z mieszkańcami, liderami społeczności, samorządami, klinicystami, decydentami zdrowotnymi oraz partnerami przemysłowymi będziemy rozwijać rozwiązania prowadzące do trwałych zmian”.

Konsorcjum projektu obejmuje szerokie grono partnerów publicznych i prywatnych, w tym World Health Organization European Healthy Cities Network, World Heart Federation, European Heart Network, European Society of Cardiology oraz European Public Health Association. Strategie miejskie będą testowane i wdrażane w Belfaście, Birmingham, Cork, Izmirze, Łodzi, Udine oraz Utrechcie. Skuteczne rozwiązania będą mogły być następnie skalowane w ramach sieci miast WHO w Europie i poza nią.

Jesús Ponce, Therapeutic Area Head for Cardiovascular-Renal-Metabolic w Novartis, zaznacza:
„Choroby sercowo-naczyniowe pozostają jedną z głównych przyczyn zgonów i chorobowości na świecie. W Novartis dążymy do przyszłości, w której możliwe do uniknięcia zgony sercowo-naczyniowe przestaną być rzeczywistością. Cities@Heart to kluczowa szansa na odpowiedź na niezaspokojone potrzeby niedostatecznie obsługiwanych populacji w Europie poprzez odważne partnerstwa i wspólne innowacje”.

Wizją konsorcjum jest zapewnienie powszechnego dostępu w miastach do świadomości zdrowotnej, profilaktyki opartej na dowodach naukowych, wczesnej diagnostyki oraz skutecznego leczenia chorób sercowo-naczyniowych, wspieranych przez nowoczesne technologie zdrowotne. Cities@Heart ma na celu zmniejszenie ekonomicznego obciążenia chorobami serca dla społeczeństwa oraz poprawę jakości i długości życia milionów mieszkańców europejskich miast.

European Society of Cardiology