Sotatercept wykazuje obiecujące działanie w rzadkiej postaci nadciśnienia płucnego związanego z niewydolnością serca z zachowaną frakcją wyrzutową

Pacjenci z niewydolnością serca z zachowaną frakcją wyrzutową (HFpEF) oraz współistniejącym nadciśnieniem płucnym odnieśli istotne korzyści hemodynamiczne i kliniczne po zastosowaniu leku sotatercept – wynika z badania zaprezentowanego podczas Annual Scientific Session American College of Cardiology (ACC.26).

Charakterystyka badanej populacji i znaczenie kliniczne

Nadciśnienie płucne grupy 2 wynika z patologii lewego serca. Prezentowane badanie jest pierwszym, w którym oceniano skuteczność sotaterceptu w specyficznej populacji chorych z nadciśnieniem płucnym grupy 2, obejmującej pacjentów z HFpEF oraz ciężką postacią złożonego nadciśnienia płucnego przed- i pozawłośniczkowego (CpcPH).

CpcPH rozwija się w wyniku przewlekłego wzrostu ciśnienia pochodzenia sercowego, które wtórnie przenosi się na krążenie płucne. Z czasem prowadzi to do przebudowy naczyń płucnych, pogorszenia wymiany gazowej oraz ograniczenia tolerancji wysiłku. HFpEF charakteryzuje się natomiast upośledzeniem relaksacji lewej komory, co skutkuje zmniejszoną zdolnością jej napełniania i objawami takimi jak duszność, zmęczenie czy obrzęki.

Mechanizm działania sotaterceptu i dotychczasowe zastosowanie

Sotatercept jest lekiem pierwszym w swojej klasie, którego mechanizm działania polega na hamowaniu patologicznej proliferacji komórek w ścianach naczyń krwionośnych. Preparat został już dopuszczony do stosowania w nadciśnieniu płucnym grupy 1, obejmującym tętnice płucne, gdzie etiologia może mieć podłoże genetyczne, toksyczne lub być związana z chorobami układowymi.

W przeciwieństwie do grupy 1, dotychczas brakowało skutecznych terapii dla pacjentów z nadciśnieniem płucnym grupy 2, w tym CpcPH związanym z HFpEF.

Jak podkreśliła dr Mardi Gomberg z George Washington School of Medicine and Health Sciences, dotychczasowe badania w tej populacji kończyły się niepowodzeniem, a brak zatwierdzonych opcji terapeutycznych pozostawał istotnym problemem klinicznym.

Projekt badania i charakterystyka uczestników

Do badania fazy 2 włączono 164 pacjentów z rozpoznaniem CpcPH-HFpEF. Średni wiek uczestników wynosił 75 lat, a 70% stanowiły kobiety, co odzwierciedla epidemiologię tej jednostki chorobowej.

Pacjentów losowo przydzielono w schemacie 1:1:1 do jednej z trzech grup:

• sotatercept w dawce 0,3 mg/kg,
• sotatercept w dawce 0,7 mg/kg,
• placebo.

Po 24 tygodniach oceniono parametry hemodynamiczne oraz kliniczne związane z nadciśnieniem płucnym.

Wyniki badania – poprawa hemodynamiczna i kliniczna

Zastosowanie sotaterceptu doprowadziło do istotnej statystycznie poprawy w zakresie głównego punktu końcowego, którym był spadek oporu naczyniowego w krążeniu płucnym (pulmonary vascular resistance, PVR). Parametr ten odzwierciedla stopień utrudnienia przepływu krwi przez naczynia płucne – jego redukcja wskazuje na zmniejszenie obciążenia prawej komory.

Dodatkowo odnotowano korzystne zmiany w punktach końcowych drugorzędowych, obejmujące:

• wydłużenie dystansu w teście 6-minutowego marszu,
• poprawę funkcji prawego serca,
• redukcję częstości zdarzeń klinicznego pogorszenia.

Istotne były także obserwacje dotyczące parametrów lewej części serca. Zaobserwowano zmniejszenie objętości lewego przedsionka oraz obniżenie ciśnienia zaklinowania (wedge pressure), co ma istotne znaczenie prognostyczne u pacjentów z HFpEF.

Profil bezpieczeństwa i optymalna dawka

Sotatercept wykazał korzystny profil bezpieczeństwa. Częstość działań niepożądanych była porównywalna z wcześniejszymi badaniami klinicznymi.

Wstępne analizy sugerują, że niższa dawka (0,3 mg/kg) może oferować najbardziej optymalny stosunek korzyści do ryzyka w tej populacji pacjentów.

Szczególne obserwacje kliniczne

W badaniu uwzględniono także niewielką grupę pacjentów po wcześniejszych zabiegach naprawy zastawki serca (≥1 rok przed włączeniem). W tej podgrupie uzyskano podobne korzyści terapeutyczne bez zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.

Ograniczenia badania i dalsze kierunki

Badanie fazy 2 było ograniczone stosunkowo niewielką liczebnością próby oraz 24-tygodniowym okresem obserwacji kontrolowanej placebo. W związku z tym konieczne są dalsze badania w celu oceny długoterminowej skuteczności i bezpieczeństwa.

Na podstawie uzyskanych wyników planowane jest przeprowadzenie badania fazy 3 w populacji pacjentów z CpcPH-HFpEF.

Badanie zostało sfinansowane przez firmę Merck, producenta sotaterceptu, a jego wyniki opublikowano w czasopiśmie Circulation.