Częste podnoszenie się z pozycji siedzącej może wspierać zdrowie serca u kobiet po menopauzie
Proste codzienne działanie, jakim jest częstsze wstawanie, może pozytywnie wpłynąć na zdrowie serca kobiet po menopauzie – sugerują wyniki nowego badania przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego. Badacze zaobserwowali, że u kobiet z nadwagą lub otyłością, które zwiększyły liczbę codziennych przejść z pozycji siedzącej do stojącej, nastąpiła mierzalna poprawa ciśnienia tętniczego.
Wyniki badania, opublikowane niedawno na łamach czasopisma Circulation, sugerują, że częste robienie krótkich przerw na stanie – nawet bez intensywnej aktywności fizycznej – może przynosić korzyści dla układu sercowo-naczyniowego.
„Komunikaty zdrowia publicznego zachęcają nas do tego, by mniej siedzieć, ale nie mówią, jak najlepiej to osiągnąć. Nasze badanie pokazuje, że choć ograniczanie siedzenia jest pomocne, to przerywanie długotrwałego siedzenia krótkimi momentami wstawania – nawet bez redukcji ogólnego czasu siedzenia – może wspierać prawidłowe ciśnienie krwi i poprawiać stan zdrowia” – powiedziała dr Sheri Hartman, główna autorka badania, profesor w Herbert Wertheim School of Public Health and Human Longevity Science przy UC San Diego.
Badanie Rise for Health, randomizowane i kontrolowane, miało na celu ocenę różnych strategii zmiany zachowań związanych z siedzeniem oraz ich wpływu na fizjologię – w szczególności ciśnienie tętnicze i poziom glukozy – u kobiet po menopauzie. W tej grupie populacyjnej czas spędzany na siedzeniu jest szczególnie długi, co zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2, nowotworów oraz przedwczesnej śmierci.
W ciągu trzech miesięcy naukowcy oceniali dwa konkretne podejścia:
- Grupa „mniej siedzenia”: uczestniczki starały się ograniczać czas siedzenia w ciągu dnia.
- Grupa „wstawania”: uczestniczki miały za zadanie częściej podnosić się z pozycji siedzącej.
Obie grupy porównywano z grupą kontrolną, która otrzymała ogólne porady zdrowotne, ale nie była proszona o zmianę nawyków dotyczących siedzenia.
Co ciekawe, ani zmniejszenie czasu siedzenia, ani częstsze wstawanie nie wpłynęły znacząco na poziom glukozy we krwi. Grupa „mniej siedzenia” skróciła średni czas siedzenia o 75 minut dziennie i wykazała pewną poprawę ciśnienia tętniczego, jednak nie była ona istotna statystycznie.
Tymczasem uczestniczki z grupy „wstawania” zwiększyły liczbę przejść z pozycji siedzącej do stojącej średnio o 25 dziennie, co skutkowało redukcją ciśnienia rozkurczowego o 2,24 mmHg w porównaniu z grupą kontrolną. Choć nie osiągnięto klinicznie istotnej zmiany (przyjętej jako 3–5 mmHg), to jednak mierzalny spadek w ciągu zaledwie trzech miesięcy sugeruje, że proste działanie może korzystnie wpływać na układ krążenia.
Naukowcy przypuszczają, że większe korzyści mogą pojawić się przy dłuższym czasie trwania interwencji. Obecnie złożyli wniosek o grant na badanie zachowań siedzących i aktywności u starszych kobiet i mężczyzn w dłuższej perspektywie czasowej.
„Najbardziej ekscytujące w tym badaniu jest to, że kobiety same wyznaczały sobie cele i faktycznie zmieniały swoje zachowania. Dzięki niewielkiemu wsparciu możemy nauczyć się mniej siedzieć, co ma rzeczywisty wpływ na nasze zdrowie – zarówno w krótkim, jak i długim okresie” – podkreśliła współautorka badania prof. Andrea Z. LaCroix.
„Wdrażanie realnych i osiągalnych strategii, zgodnych z naszymi osobistymi celami – takich jak wstawanie dodatkowe 25 razy dziennie, czyli np. dwa razy na godzinę przez 12 godzin – może być wykonalne dla wielu z nas.”
Źródło: Circulation, Impacts of Reducing Sitting Time or Increasing Sit-to-Stand Transitions on Blood Pressure and Glucose Regulation in Postmenopausal Women: Three-Arm Randomized Controlled Trial
DOI: https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.124.073385
