Orzechy pekan w prewencji sercowo-naczyniowej – podsumowanie 20 lat badań

Opublikowany przegląd naukowy podkreśla znaczenie orzechów pekan – rodzimego dla Ameryki gatunku orzechów – w modelach żywienia wspierających zdrowie układu krążenia. Analiza, opublikowana na łamach recenzowanego czasopisma Nutrients, syntetyzuje ponad 20 lat badań nad orzechami pekan, potwierdzając korzystne dane dotyczące zdrowia sercowo-naczyniowego i jakości diety, a jednocześnie wskazując obszary wymagające dalszych badań.

Przegląd został przeprowadzony przez badaczy z Illinois Institute of Technology i opiera się na szerokim korpusie danych naukowych, które podkreślają znaczenie orzechów pekan w aktualnych wzorcach żywieniowych oraz w kontekście współczesnych priorytetów zdrowotnych.

Zdrowie serca jako główny obszar dowodów

Dostępne badania wskazują, że włączenie orzechów pekan do zbilansowanego modelu żywienia może korzystnie wpływać na kluczowe markery ryzyka sercowo-naczyniowego, zwłaszcza parametry lipidowe. W badaniach z udziałem ludzi regularne spożywanie porcji przekąskowych orzechów pekan wiązało się z poprawą stężenia cholesterolu całkowitego, frakcji LDL („złego” cholesterolu), triglicerydów oraz cholesterolu nie-HDL.

Orzechy pekan stanowią bogate źródło polifenoli – związków o właściwościach przeciwutleniających – oraz innych składników bioaktywnych, które mogą wspierać aktywność antyoksydacyjną organizmu i ograniczać utlenianie lipidów, proces powiązany ze stresem oksydacyjnym i patogenezą miażdżycy.

Pojawiające się dane sugerują również korzystny wpływ na poposiłkowy metabolizm lipidów, istotny z punktu widzenia ryzyka sercowo-naczyniowego. Łącznie wyniki wskazują, że najistotniejsze korzyści wynikające ze spożycia orzechów pekan mogą dotyczyć poprawy metabolizmu lipidów oraz wzmocnienia mechanizmów obrony antyoksydacyjnej.

Glikemia, sytość i kontrola masy ciała

Wyniki badań dotyczących wpływu orzechów pekan na kontrolę glikemii i parametry związane z cukrzycą są niejednoznaczne i wymagają dalszych analiz. Część badań sugeruje potencjalne korzyści w zakresie odpowiedzi insulinowej lub poposiłkowej kontroli glikemii, zwłaszcza gdy orzechy pekan zastępują w diecie rafinowane węglowodany.

W kilku badaniach wykazano zwiększone odczucie sytości po spożyciu orzechów pekan, co czyni regulację apetytu obiecującym kierunkiem dalszych badań. Dane dotyczące wpływu na masę ciała pozostają zróżnicowane, jednak istotne jest, że obecne dowody nie wskazują na zwiększone ryzyko przyrostu masy ciała w związku z ich spożyciem. Obserwowane zmiany mieściły się zazwyczaj w granicach codziennej zmienności fizjologicznej.

Poprawa jakości diety

Przegląd wykazał, że osoby uwzględniające orzechy pekan w swoim jadłospisie uzyskują wyższe wyniki w Healthy Eating Index (HEI), co odzwierciedla ogólnie lepszą jakość diety. Dane z reprezentatywnego dla populacji amerykańskiej badania NHANES wskazują, że orzechy pekan w naturalny sposób wpisują się w zbilansowane modele żywieniowe, zwłaszcza gdy zastępują typowe przekąski o niższej wartości odżywczej.

Jak podkreśla Britt Burton-Freeman, PhD, MS, Director of the Center for Nutrition Research, Illinois Institute of Technology: „Na uwagę zasługuje spójność dowodów łączących spożycie orzechów pekan z markerami zdrowia serca i ogólnej jakości diety. Dodatkowe obserwacje dotyczące sytości i kontroli masy ciała stanowią istotny kontekst, zwłaszcza w obliczu rosnącego zainteresowania regulacją apetytu oraz terapiami opartymi na GLP-1”.

Nowe kierunki badań

Autorzy przeglądu wskazują kilka obiecujących obszarów dalszych analiz:

– zdrowie jelit i procesy trawienne, w tym interakcje składników orzechów pekan z mikrobiomem jelitowym,
– zdrowie mózgu, w kontekście wysokiej zawartości polifenoli oraz zależności między zdrowiem serca a funkcjami poznawczymi,
– związki bioaktywne, których zawartość może różnić się w zależności od warunków uprawy i potencjalnie wpływać na efekty zdrowotne.

Choć obszary te są nadal na etapie rozwoju, zespół badawczy podkreśla ich istotny potencjał poznawczy.

Proste włączenie do diety

Orzechy pekan mogą stanowić łatwy sposób na zwiększenie podaży składników roślinnych w codziennej diecie. Można je łączyć z owocami, dodawać do jogurtu lub owsianki, wykorzystywać jako element domowych mieszanek przekąskowych czy składnik batonów energetycznych.

W kontekście profilaktyki sercowo-naczyniowej istotne znaczenie mają niewielkie, trwałe modyfikacje stylu życia. Dodanie porcji orzechów pekan do posiłków lub przekąsek może być jednym z elementów wspierających zdrowie serca oraz poprawę jakości diety.

Badanie było finansowane przez American Pecan Promotion Board (APPB). Sponsor nie miał wpływu na przebieg badania ani na jego wyniki.

Źródło: Nutrients, Pecans and Human Health: Distinctive Benefits of an American Nut
DOI: http://dx.doi.org/10.3390/nu17233686